Wat te doen tegen wintertenen

Je bent net buiten geweest en zodra je weer binnen bent, beginnen je tenen te jeuken, tintelen of branderig aan te voelen. Misschien zie je ook rode, blauwe of paarse plekken en voelen je tenen dik en gevoelig aan. Herkenbaar? Dan heb je mogelijk last van wintertenen.

Wintertenen, ook wel perniones genoemd, ontstaan als reactie op kou. Ze zijn meestal niet gevaarlijk en verdwijnen vaak binnen enkele weken vanzelf. Toch kunnen ze behoorlijk vervelend zijn, zeker wanneer de klachten iedere winter terugkomen.

Maar wat kun je doen tegen wintertenen? En hoe voorkom je dat je voeten steeds opnieuw koud worden? We leggen uit hoe je wintertenen herkent, wat de oorzaken zijn en welke maatregelen kunnen helpen.

1. Wat is de oorzaak van wintertenen?
2. Wat zijn de symptomen van wintertenen?
3. Wintertenen in de zomer: kan dat ook?
4. Zijn koude tenen of bevriezing hetzelfde als wintertenen?
5. Wat kun je doen tegen wintertenen?
6. Kunnen compressiekousen helpen bij wintertenen?
7. Waarom Sockwell sokken prettig zijn bij koude voeten
8. Wanneer naar de huisarts met wintertenen?
9. Veelgestelde vragen over wintertenen
10. Kort samengevat

Wat is de oorzaak van wintertenen?

Wintertenen ontstaan door een reactie van de kleine bloedvaten in de huid op kou. Bij lage temperaturen vernauwen deze bloedvaatjes zich om warmteverlies te beperken. Bij mensen met wintertenen lijkt deze reactie anders te verlopen, waardoor de huid onvoldoende zuurstof krijgt en klachten zoals zwelling, jeuk en pijn kunnen ontstaan.

Waarom de ene persoon hier wel last van krijgt en de andere niet, is nog niet helemaal duidelijk.

Er zijn wel factoren die de kans op wintertenen kunnen vergroten:

• Erfelijke aanleg: wintertenen komen in sommige families vaker voor.
• Weinig bewegen: wanneer je lang stilzit, worden je voeten gemakkelijker koud.
• Lichaamsbouw: mensen met een laag lichaamsgewicht hebben mogelijk meer kans op wintertenen.
• Geslacht: wintertenen komen vaker voor bij vrouwen.
• Roken en bepaalde medicijnen: roken en sommige medicijnen, zoals bètablokkers, kunnen de bloedvaten vernauwen en mogelijk een rol spelen.

Wintertenen ontstaan overigens niet alleen wanneer het vriest. Ook bij minder extreme kou kun je klachten krijgen.

Wat zijn de symptomen van wintertenen

Wintertenen herken je meestal aan veranderingen in de huid van je tenen. Vaak ontstaan de klachten na blootstelling aan kou.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• Jeuk aan de tenen;
• Een branderig of tintelend gevoel;
• Rode, blauwrode of paarse verkleuringen;
• Gezwollen of dikke tenen;
• Pijn of gevoeligheid bij aanraking;
• Soms blaren of wondjes.

De klachten kunnen aan één of meerdere tenen ontstaan, vaak aan beide voeten. Vergelijkbare klachten kunnen ook voorkomen aan je vingers, oren of neus.

Doordat wintertenen behoorlijk kunnen jeuken, is de verleiding groot om te krabben. Probeer dit te vermijden. De huid kan hierdoor beschadigen, waardoor wondjes of ontstekingen kunnen ontstaan.

Wintertenen in de zomer: kan dat ook?

Bij wintertenen denk je waarschijnlijk direct aan koude winterdagen. Toch kunnen vergelijkbare klachten ook buiten de winter voorkomen.

De belangrijkste uitlokkende factor is namelijk kou, niet het seizoen.

Denk bijvoorbeeld aan een koele werkomgeving, langdurig verblijf in een koude ruimte of natte voeten tijdens een frisse zomerdag. Ook in het voorjaar of de zomer kun je daardoor aan kou worden blootgesteld.

Wel is het belangrijk om onderscheid te maken tussen klachten die ontstaan door kou en klachten die zonder duidelijke aanleiding blijven bestaan.

Heb je rode, paarse, gezwollen of pijnlijke tenen terwijl het niet koud is? Of blijven de klachten aanwezig wanneer het weer warmer wordt? Neem dan contact op met je huisarts. Er kan namelijk ook een andere oorzaak achter zitten.

Zijn koude tenen of bevriezing hetzelfde als wintertenen?

Nee. Hoewel de klachten soms op elkaar lijken, zijn het verschillende dingen.

Koude tenen ontstaan bijvoorbeeld wanneer je buiten bent geweest of lange tijd stilzit. Zodra je weer in een warme omgeving komt, worden je voeten doorgaans geleidelijk warmer en verdwijnen de klachten.

Wintertenen veroorzaken daarnaast een reactie van de huid. Je krijgt bijvoorbeeld jeuk, zwelling, pijn en roodblauwe of paarse plekken. Deze klachten verdwijnen niet direct wanneer je weer binnen bent en kunnen dagen tot weken aanhouden.

Bevriezing ontstaat door (langdurige) blootstelling aan extreme kou, waarbij schade aan de huid en soms dieper gelegen weefsels kan ontstaan. Dat is iets anders dan wintertenen en kan dringend medische behandeling vereisen.

Wat kun je doen tegen wintertenen?

Wintertenen zijn niet altijd te voorkomen. Gelukkig kun je wel verschillende dingen doen om je voeten beter tegen kou te beschermen en de klachten zo beperkt mogelijk te houden.

1. Bescherm jezelf tegen de kou

Voorkomen dat je voeten te veel afkoelen is een van de belangrijkste maatregelen.

Draag warme, goed passende schoenen en sokken wanneer je naar buiten gaat. Vergeet daarnaast de rest van je lichaam niet. Een warme jas, handschoenen en eventueel een muts helpen om je lichaam comfortabel warm te houden.

Kies bij voorkeur voor sokken van temperatuur- en vochtregulerende materialen, zoals merinowol.

Wil je weten welke sokken geschikt zijn voor koude voeten? Lees dan ook ons artikel over thermosokken.

2. Warm koude voeten geleidelijk op

Heb je koude voeten gekregen? Dan is het verleidelijk om ze direct tegen de verwarming te houden of in een heet voetenbad te zetten.

Doe dit liever niet.

Plotselinge, intense warmte kan de gevoelige huid extra irriteren. Laat je voeten daarom rustig op temperatuur komen.

Trek natte sokken uit, draag droge sokken en ga in een aangenaam warme ruimte zitten. Vermijd direct contact met een hete radiator, kruik of andere sterke warmtebron.

3. Draag geen knellende schoenen en sokken

Te strakke schoenen en sokken zijn geen goed idee wanneer je gevoelige tenen hebt.

Zorg dat je tenen voldoende bewegingsruimte hebben en voorkom onnodige druk of wrijving. Let ook op dikke naden in sokken die tegen de huid kunnen schuren.

Een warme sok hoeft niet per se heel dik te zijn. Een dunne sok van goed isolerend materiaal kan juist comfortabeler zijn wanneer je schoenen anders te strak gaan zitten.

4. Houd je voeten droog

Natte voeten koelen sneller af. Draag daarom waterdichte of voldoende waterafstotende schoenen wanneer je buiten in koude en natte omstandigheden bent.

Ook het materiaal van je sokken speelt een rol. Merinowol helpt bij het reguleren van vocht en temperatuur, waardoor je voeten comfortabeler warm en droog blijven.

Ga je wandelen in koude of natte omstandigheden? Kies dan voor goed passende wandelsokken met vochtregulerende eigenschappen en voldoende demping.

5. Blijf regelmatig bewegen

Wanneer je lang stilzit, kunnen je voeten gemakkelijker koud worden.

Probeer daarom regelmatig te bewegen. Maak bijvoorbeeld een korte wandeling, beweeg je voeten op en neer of loop even rond wanneer je lange tijd achter je bureau zit.

Beweging helpt je lichaam warm te blijven en ondersteunt de normale bloedcirculatie.

6. Zorg voor een warme werk- en leefomgeving

Je hoeft niet buiten in de sneeuw te staan om koude voeten te krijgen. Ook in een koele woning, op kantoor of in een koude werkruimte kunnen je voeten flink afkoelen.

Zorg daarom voor een aangename omgevingstemperatuur en draag indien nodig warme sokken of pantoffels.

Werk je veel buiten of in een koude omgeving? Dan kunnen warmere werk- of wandelsokken met extra isolatie prettig zijn.

7. Voorkom beschadiging van de huid

Wintertenen kunnen behoorlijk jeuken. Toch is het belangrijk om niet te krabben.

Probeer daarnaast wrijving door schoenen of sokken zoveel mogelijk te voorkomen. Ontstaan er blaren of wondjes? Laat deze dan beoordelen door je huisarts.

8. Stop met roken

Roken heeft een nadelig effect op de bloedvaten en kan mogelijk bijdragen aan klachten van wintertenen.

Stoppen met roken is daarom verstandig, ook voor je algemene gezondheid.

Gebruik je bètablokkers en heb je veel last van wintertenen? Bespreek dan met je arts of je medicijnen mogelijk een rol spelen. Verander je medicatie nooit zelf.

Kunnen compressiekousen helpen bij wintertenen?

Bij Sockwell combineren we in veel sokken graduele compressie met temperatuur- en vochtregulerende materialen.

Graduele compressie ondersteunt de bloedcirculatie in de benen. Er is echter onvoldoende bewijs dat compressiekousen wintertenen kunnen behandelen of voorkomen.

Bij wintertenen ligt de nadruk daarom vooral op het beschermen van je voeten tegen kou, het voorkomen van wrijving en het dragen van goed passende sokken en schoenen.

Heb je een medische aandoening of vermoed je dat je klachten een andere oorzaak hebben? Laat dit dan beoordelen door je huisarts. Compressiekousen zijn geen vervanging voor medisch onderzoek of behandeling.

Waarom Sockwell sokken prettig zijn bij koude voeten

Bij Sockwell draait warmte niet simpelweg om een zo dik mogelijke sok. We kiezen juist voor materiaalsamenstellingen die een goede balans bieden tussen isolatie, vochtregulatie en draagcomfort.

Veel van onze sokken combineren merinowol met bamboe. Merinowol helpt lichaamswarmte vast te houden en vocht te reguleren. Daardoor blijven je voeten comfortabel, zonder dat je direct voor een heel dikke sok hoeft te kiezen.

Voor wandelen, buitenwerk en andere activiteiten in koude omstandigheden hebben we bovendien speciale collecties waarin merinowol wordt gecombineerd met alpacawol voor extra isolatie.

Afhankelijk van je wensen kun je kiezen uit verschillende modellen. Sommige hebben graduele compressie, terwijl onze diabetessokken als heerlijk zachte comfortsokken juist geen compressie hebben en voorzien zijn van een niet-knellende boord.

Zo kun je een sok kiezen die past bij jouw voeten, schoenen en dagelijkse activiteiten.

Wanneer naar de huisarts met wintertenen?

Wintertenen verdwijnen meestal binnen enkele weken vanzelf. Toch zijn er situaties waarin het verstandig is om je klachten te laten beoordelen.

Neem contact op met je huisarts wanneer:

• Je blaren, wondjes of zweren op je tenen krijgt;
• Wondjes niet goed genezen;
• Je klachten ontstaan zonder dat je aan kou bent blootgesteld;
• De klachten blijven bestaan wanneer het weer warmer wordt;
• Je naast wintertenen ook andere klachten krijgt, zoals gewrichtspijn of zweertjes in je mond;
• Je twijfelt of het daadwerkelijk om wintertenen gaat.

Niet alle rode, paarse of pijnlijke tenen worden veroorzaakt door wintertenen. Soms kan er een andere aandoening achter zitten.

Veelgestelde vragen over wintertenen

Hoe lang duren wintertenen?

Wintertenen verdwijnen meestal binnen enkele weken vanzelf. Soms houden de klachten langer aan of keren ze gedurende de winter regelmatig terug. Blijven je klachten bestaan wanneer het warmer wordt? Neem dan contact op met je huisarts.

Mag je wintertenen warm laten worden bij de verwarming?

Je kunt je voeten het beste geleidelijk opwarmen. Houd je tenen liever niet direct tegen een hete verwarming en gebruik geen zeer heet voetenbad. Trek droge, warme sokken aan en laat je voeten rustig op temperatuur komen.

Kun je wintertenen krijgen in de zomer?

Ja, klachten kunnen ook buiten de winter ontstaan wanneer je aan kou wordt blootgesteld. Heb je vergelijkbare klachten zonder blootstelling aan kou of blijven ze tijdens warm weer bestaan? Laat dan door je huisarts beoordelen of er een andere oorzaak is.

Wat helpt tegen de jeuk van wintertenen?

Probeer vooral te voorkomen dat je huid verder geïrriteerd raakt. Bescherm je voeten tegen kou, vermijd knellende schoenen en krab niet aan de jeukende plekken. Er is geen medicijn waarvan bewezen is dat het wintertenen geneest. Bij ernstige klachten of huidbeschadiging kun je contact opnemen met je huisarts.

Kun je wintertenen voorkomen met warme sokken?

Warme, goed passende sokken kunnen helpen om je voeten tegen kou te beschermen. Dat is een belangrijke maatregel om de kans op wintertenen te verkleinen. Ze bieden echter geen garantie dat je geen wintertenen krijgt.

Kort samengevat

Wintertenen ontstaan door een reactie van de kleine bloedvaten in de huid op kou. Ze kunnen jeuk, pijn, zwelling en rode of paarse verkleuringen veroorzaken.

De klachten verdwijnen meestal binnen enkele weken vanzelf. Je kunt je voeten beschermen door warme, goed passende sokken en schoenen te dragen, natte voeten te voorkomen en regelmatig te bewegen.

Warm je voeten rustig op en vermijd directe, intense warmte van bijvoorbeeld een hete radiator. Krijg je wondjes of zweren, blijven de klachten lang aanwezig of ontstaan ze zonder kou? Neem dan contact op met je huisarts.

Bron: Thuisarts

Dit artikel bevat algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Heb je aanhoudende, ernstige of onverklaarde klachten? Neem dan contact op met je huisarts.